mercredi 8 septembre 2010, 23:22

Site: Edubreizh.net - Version bêta
Cours: Edubreizh.net - Version bêta (edubreizh)
Glossaire: Un deiz, ur ger

A

Amzer = Temps

:

TEMPS ][ AMZER n. -ioù (tous sens) (cf. e berr amzer, dre hir amzer, abaoe kozh amzer...), amzer ruz (gros t.), dindan ar seizh amzer (tous les t.)

  • faire son temps ober e amzer (soudard...)
  • à temps partiel darn amzer
  • il fut un temps amzer a oa bet (n'eve ket..., cf. bet (eo) ha n'eve ket)
  • de tous temps a bep amzer, evit ar wech (cf. a -holl -viskoazh)
  • en même temps er memes amzer, àr un dro (g'...)
  • dans le temps en amzer gozh
  • il a fait son temps bet en deus e amzer
  • de temps en temps amzer amzer, bep an (& un) amzer (syn. une fois le temps ur wezh an amzer, & ur wech dre vare, cf. gwech ha gwezh all...)
  • bon temps (fig.) berr -amzer, c'hoari gaer
  • temps (opportun) KOULZ (var. KOURZ) m. : e(n) koulz (& anc. e kentel)
  • (grand) temps POENT m. (cf. kozh poent), (cf. mall urgence, -ent), parf. struct. bremañ eo (ober...), (cf. mare moment, termen terme).

    • Arc'hoazh = Demain

    :

    DEMAIN ][ ARC'HOAZH, var. WARC'HOAZH, parf. A -BENN ARC'HOAZH

  • à demain ken arc'hoazh
  • dès demain arc'hoazh kentañ.

    • Armel = Armoire

    :

    ARMOIRE ][ ARMEL (var. ARBEL, ARVEL K, ARMENER W) f. -ioù

  • PRES m. -ioù
  • (contenu) ARMELIAD (& var.) f. -où
  • PRESIAD m. -où
  • loc. KONTOUER m. -où, -AD, m. -où Go
  • KREDAÑS f. -ioù W
  • armoire à glace (fig.) TREUSTELLEG, -IEG m. -ed.

    • Arnodenn = Examen

    :
    EXAMEN ][ arnodenn f. -où (& coll. arnod), usu. EGZAMIN m. -où, parf. (moral, médical...) imbourc'h m. -où.

    Avel = Vent

    :

    VENT ][ AVEL n. -ioù, au vent DIWAR AVEL, sous le vent OLA -VENT / OLEVENT, coup de vent AVELADENN f. -où, grand vent AVELAJ m. -où, -choù, parf. (surt. du corps) GWENT m.

  • instruments à vent binvioù avel, vent arrière LARK GANTI (cf. fig. drougavel, gwall avel, & buared vent solaire, morsuilh var. suilhig ar raden, skarin Meurzh, spelc'h...)
  • Iles du Vent Inizi diwar an Avel pl.

    • B

    Bag = Bateau

    :

    BATEAU ][ BAG f. -où, bigi, (contenu) BAGAD f. -où

  • mener en bateau tremen lost al leue dre c'henoù ub.
  • b. de sauvetage kanod (sovetaj & var.) m.

    • Banderolenn = Banderole

    :
    BANDEROLE ][ BANDEROLENN f. -où.

    Bank = Banc

    :

    BANC ][ BANK m. (var. PANK f.) -où, -choù, -eier, parf. SKAON f. -ioù, skenier, ski- (& siège)

  • (contenu) BANKAD m. -où (var. P- f.)
  • (poissons) parf. MOUDENN (pe BODENN) f. -où
  • banc à dossier BANK -TOSEL
  • banc sous armoires SOULBANK m. -où
  • banc de pierre bank maen & menk m. (f.) -où
  • banc de rameurs tost m. -où
  • banc de sable TRAEZHENN f. -où.

    • Banniel = Drapeau

    :

    DRAPEAU ][ BANNIEL (var. -IER) m. (& f.) -où, usu. DRAPO m. -ioù

  • (lange) MEZHERENN f. -où
  • sous le drapeau de qun dindan vanniel ub.
  • sous les drapeaux dindan an armoù (tradit.).

    • Bara = Pain

    :
    PAIN ][ BARA m. (où), & coll. -enn -où, dim. -ig, div. sortes: bara brazed (complet), brennek (de son, & kejet, droug ha mat), bara brizh (bis), bara bronnet (& boutellet, à saillies), bara kan (azyme, cf. panenn), bara -ludu, -oaled (sous la cendre, cf. surugenn & var.), bara mouchenn (& choan(enn) en miche), bara pleget (plié, cf. doublenn), bara tiegezh (& menaj, de ménage), & bara amanenn (& hag amanenn), bara benniget, bara mel (d'épice), arg. TUN. eltris var. ent- m., fig. souv. -ENN f. -où (cf. baraenn f. -où) : ex. KOARENN (pain de cire), parf. TORZH f. -ioù, -où (tourte, cf. torzh vara) arbre à pain gwez bara coll. -enn v. # du pain sur la planche labour war ar stern # manger son pain blanc debriñ e vara gwinizh # pour une bouchée de pain evit (ur) bennozh Doue # Ôter le pain de la bouche tennañ ar bara eus genoù (ub.), (cf. arvara restes de pain).